پدیده سوپر النینو در سال جاری با چهرهای متفاوت ظاهر شده و بهجای خشکسالی، احتمال وقوع بارشهای سنگین و سیلابهای گسترده را برای استانهای مستعد کشور ایجاد کرده است.
سازمان جهانی هواشناسی احتمال وقوع پدیده اقلیمی النینوی قوی را تا آگوست ۲۰۲۶ در سطح ۸۰ درصد تخمین زده است که پیامدهای آن بهصورت فراگیر در مقیاس جهانی بروز خواهد یافت و بهویژه کشورهای واقع در جنوب و جنوبشرق آسیا، آفریقا و قاره آمریکا را با نوسانات شدید جوی مواجه خواهد کرد.
این پدیده با افزایش ۲ درجه سانتیگرادی دمای سطح آب اقیانوس آرام، تعادل الگوهای دمایی و جریانات بارشی را در پهنه گستردهای از کره زمین برهم میزند که نتیجه آن بروز خشکسالی در برخی مناطق و وقوع سیلابهای ویرانگر در نواحی دیگر است. در این میان، تازهترین مدلسازیهای جوی نشاندهنده چرخش اثرات سوپر النینو بر اقلیم ایران در سال ۲۰۲۶ است و باید شاهد بارشهای غیرمنتظره و سنگین باشیم.
تحلیل پیامدهای سوپر النینو بر ایران و جهان
پیشبینیهای جدید سازمان جهانی هواشناسی با تکیه بر تحلیلهای پیچیدهی اقلیمی، زنگ خطری جدی را برای اقتصاد جهانی و امنیت غذایی کشورها به صدا درآورده است، چرا که سوپر النینو پیشرو در بازه زمانی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ بهعنوان پدیدهای با شدت بیسابقه و فراتر از چرخههای گذشته ارزیابی میشود.
این دگرگونیهای اقلیمی که با افزایش چشمگیر دمای آب اقیانوسها پیوند خورده، میتواند بهسادگی توازن عرضه و تقاضا را در بازارهای جهانی برهم زده و طبق هشدارهای تحلیلی، ظرفیت افزایش قیمت مواد غذایی تا دو برابر در بازه زمانی یکساله را ایجاد کند که این جهش قیمتی، فشار تورمی سنگینی را بر کشورهای واردکننده تحمیل خواهد کرد.
- آمار هولناک قربانیان موج گرمای اروپا؛ بیش از ۱۳۰۰ مرگ اضافی در چند روز!
- کاهش شدید سطح آب دریای خزر دانشمندان را نگران کرد؛ بزرگترین دریاچه جهان خشک میشود؟
- منوی غذایی برای روز رستاخیز؛ چگونه برگ درختان میتواند بشریت را از قحطی بزرگ نجات دهد؟
در بررسی تاریخی این پدیده، شواهد نشان میدهد که النینوی ۱۸۷۶-۱۸۷۸ با دامن زدن به خشکسالیهای گسترده در پهنههای پهناور آسیا، برزیل و آفریقا، فاجعه قحطی برای ۵۰ میلیون نفر را رقم زد و در سده اخیر نیز النینوی ۱۹۹۷-۱۹۹۸ با تحمیل خسارت بیسابقه ۵.۷ تریلیون دلاری به اقتصاد جهانی و کاهش شدید تولید محصولات حیاتی همچون برنج و ذرت در فیلیپین به میزان ۲۷ و ۴۴ درصد، عمق فاجعهبار این پدیده را به اثبات رساند، همانطور که پیشتر النینوی ۱۹۸۲-۱۹۸۳ نیز خسارات مالی سنگین ۱۳ میلیارد دلاری را بر زیرساختهای اقتصادی جهان تحمیل کرده بود.
الگوی تکرارشونده در تمام این رویدادها، آسیبهای گسترده به محصولات زراعی، تلفات سنگین دام و بهتبع آن تورم در قیمت مواد غذایی بوده است که برای کشوری مانند ایران با نیاز سالانه به واردات ۲۳ میلیون تن کالای اساسی کشاورزی به ارزش ۱۲ میلیارد دلار که معادل یکسوم درآمدهای نفتی کشور برآورد میشود، وضعیت را بهشدت آسیبپذیر میکند، چرا که هرگونه جهش قیمتی در بازارهای جهانی ناشی از این بحران، مسیر تأمین این حجم از کالاهای اساسی را با دشواریهای ساختاری و ارزی مواجه خواهد کرد.
دیدگاههای متفاوت نسبت به مدیریت بحران
در مواجهه با سناریوی سوپر النینو میان کارشناسان اختلافنظرهای فنی وجود دارد. علی تیموری، کارشناس ارشد هواشناسی با نگاهی خوشبینانه به ظرفیتهای مدرن، معتقد است که با ورود هوش مصنوعی به میدان و استفاده از مدلهای پیشبینی هوشمند هواشناسی، میتوان مناطق تحت تأثیر خشکسالی را با دقت بالا شناسایی کرد و ابعاد خسارتها را بهطور محسوسی کاهش داد.
- ایران در آستانه ترسالی بیسابقه: پیشبینی بارشهای فراوان در پاییز ۱۴۰۵
- چگونه ممکن است بیابانها در کنار اقیانوسها تشکیل شوند؟
- ادعای جنجالی معاون سابق وزیر نفت: ردپای 4 رادار آمریکایی در خشکسالی ایران
با این حال، ابراهیم مرادزاده، کارشناس ارشد کشاورزی تأکید دارد که در مقیاس زمانی کوتاه، اقدامات پیشگیرانه در برابر پدیدههای چندوجهی نظیر خشکسالیهای ناشی از گرمایش زمین، طوفانهای سهمگین و سیلابهای ویرانگر عملاً ناکارآمد بوده و وقوع خسارت در بخش کشاورزی حتمی است، واقعیتی که باعث شده نهادهای بینالمللی نظیر فائو و برنامه جهانی غذا درخواست اضطراری ۲۰۰ میلیون دلار کمک مالی را برای مدیریت تبعات احتمالی مطرح کنند.
در چنین شرایطی جلال سخی، کارشناس ارشد بازرگانی پیشنهاد میدهد که در کوتاهمدت، انبارسازی سریع و ذخیرهسازی کالاهای اساسی پیش از آغاز موج گرانیهای جهانی تنها راهکار جلوگیری از بحرانهای تامین و خروج بیرویه ارز است و در بلندمدت، بر اساس نظر اجماعی متخصصان کشاورزی، تأکید میکند که بازنگری اساسی در الگوهای کشت و گذار بهسوی استفاده از بذرهای مقاوم به گرما و خشکی تنها راهکار تضمین امنیت غذایی پایدار در عصر تغییرات اقلیمی محسوب میشود.
0 نظرات